Witold Lech Rusiniak

hm. Witold Lech Rusiniak (1926 – 2004) - komendant Hufca Gdańsk- Wrzeszcz, komendant Kręgu KIHAM, komendant szczepu i drużynowy.
Urodził się 25.12.1926 r. we wsi Wierzbno w pow. Węgrów na Mazowszu. Ojciec Edward (1894 -1977) nauczyciel był legionistą I Brygady Legionów, członkiem POW i oficerem AK. W czasie okupacji był komendantem Placówki. Matka Helena  z domu Labusz (1898-1942) była nauczycielką, udzielała się w kołach młodzieżowych i gospodyń wiejskich. Posiadał  brata Zbigniewa (1930-2002) geologa i siostrę  Marię Atanasiu (1933) plastyczkę oraz siostrę przyrodnią  Bognę Annę Sieradzińską (1945) informatyka.
 
Po  ukończeniu szkoły podstawowej w 1939 r., zdał egzamin do gimnazjum w Siedlcach. Wybuch wojny przerwał szkolną edukację, wiedzę z trudem zdobywał na tajnych kompletach i w ten sposób zaliczył 2 klasy gimnazjum. Równocześnie ojciec włączył syna do działalności konspiracyjnej. Początkowo zajmował się dystrybucją gazetek „Polska żyje”, „Informator” i „Biuletyn informacyjny” na teren całej placówki. Później był łącznikiem , a w 1943 r. ukończył konspiracyjną Szkołę Podoficerską , uzyskując stopień kaprala AK. Został drużynowym, prowadził ćwiczenia swojej drużyny, brał udział w akcjach ochrony pól zrzutowych, konwojowaniu broni na tereny wschodnie. Najważniejszym zadaniem była akcja „Burza” , gdzie w batalionie majora „Wolskiego” (Maciejewskiego) walczył w lasach rucheńskich.  Akcja zakończyła się zdobyciem miasta Węgrowa przed wejściem wojsk sowieckich. Po zajęciu terenu przez Armie Radziecką, ze względów bezpieczeństwa, batalion został rozwiązany, a jego żołnierze zwolnieni do domu. Leszek podjął naukę w Szkole Spółdzielczej w Siedlcach – Żelkowie. W następnym roku cała rodzina osiedliła się w Gdańsku. Zdobył średnie wykształcenie i złożył pozytywnie egzamin na Politechnikę Gdańską. Jednak nie został studentem tej uczelni ze względu obciążającej go przeszłości politycznej. W tej sytuacji wstąpił do Technikum Budowlanego, gdzie zdał maturę techniczną, uzyskując tytuł technika budownictwa. Równocześnie z nauką w technikum podejmował pracę zawodową najpierw w Księgarni „Nauka” w Gdańsku – Wrzeszczu, później w Państwowych Zakładach Szkolnych oraz w „Domu Książki”. Po ukończeniu technikum rozpoczął pracę w budownictwie, zatrudniając się w Przedsiębiorstwie Robót Kolejowych PRK 12 w Gdańsku. Z tym zakładem pracy związał się na stałe, aż do przejścia na emeryturę.
 
Od 1942 r. aż do śmierci był harcerzem. W czasie okupacji założył i prowadził przez kilka miesięcy drużynę harcerzy im. „Poczty Polowej” w Wierzbnie. Po wojnie związał się na całe życie z harcerstwem  w  gdańskiej dzielnicy Wrzeszcz. W latach 1945 -1946 był przybocznym XIII Drużyny Harcerzy im. Kazimierza Jagiellończyka. W następnym roku przybocznym XXI Drużyny Harcerzy im. Stefana Czarnieckiego. W latach 1947 - 1949  był przybocznym  Tadeusza Czesława Polaka (HSB t. II) w XXVII Drużynie Harcerzy im. Krzysztofa Arciszewskiego.
 
Leszek (tak częściej nazywany wśród harcerzy) aktywnie włączył się do odnowy harcerskiej w 1956 r. Na początku 1957 r., po weryfikacji kadry otrzymał stopień instruktorski przewodnika, a w grudniu awansowano go na stopień podharcmistrza.  Został wybrany pierwszym komendantem Hufca Harcerzy  Gdańsk- Wrzeszcz w latach 1957- 1960. Następnie przez rok był z-cą komendanta tego hufca. W marcu 1957 r założył  16 GDH „Czarną Szesnastkę” im. Andrzeja Małkowskiego, a w tej drużynie „Pocztę Harcerską”, która przez wiele lat obsługiwała rajdy, zloty Hufca i Chorągwi oraz konferencje instruktorskie. Obsługiwała kilka z rzędu Zjazdów ZHP w  Warszawie.  Był komendantem wielu obozów, kursów instruktorskich i zimowisk. W 1960 r. otrzymał stopień harcmistrza. Środowisko harcerskie, którym dowodził, rozrosło się na tyle, że w 1963 r. założył Szczep Harcerski „Watra” im. Floriana Marciniaka i kierował  nim przez wiele lat. Wielokrotnie uczestniczył  ze swoimi harcerzami w Akcji pod Arsenałem w Warszawie. Utrzymywał bliską znajomość z naczelnikiem Szarych Szeregów hm. Stanisławem Broniewskim „Orszą”. Kilkakrotnie był organizatorem jego przyjazdów do Gdańska i konferencji harcerskich z jego udziałem. Odwiedzał go w Warszawie w czasie pobytu ze swoim szczepem na Rajdach „Arsenał” . Nawiązał znajomość z Olgą Małkowską, po jej powrocie do kraju, kolportował w nieoficjalnym wydaniu napisany przez nią życiorys jej męża Andrzeja. Korespondował  w sprawach harcerskich  z Aleksandrem Kamińskim. Tworzył dobry klimat do współpracy swojego szczepu ze szkołą i zakładami pracy. Z jego inicjatywy w Szkole Podstawowej nr. 24 prężnie działało Koło Przyjaciół Harcerstwa. Rodzice harcerzy i nauczyciele działający w KPH, wspierali działalność drużyn, pomagali w przygotowaniu i prowadzeniu akcji letnich i  zimowisk. W szkole powstała pięknie urządzona harcówka, umożliwiająca swobodne organizowanie zbiórek 4 drużynom zuchowym, 2 harcerskim i kręgowi instruktorskiemu, z których składał się szczep. Wsparcie materialne szczep otrzymywał także z Przedsiębiorstwa PRK 12, w którym od wielu lat pracował druh szczepowy. W latach 1967- 1977 był kierownikiem referatu harcerskiego Hufca Wrzeszcz i członkiem Komisji Prób Instruktorskich. W 1981 r. był inicjatorem powołania Kręgu Instruktorskiego im. Andrzeja Małkowskiego w Gdańsku i został wybrany komendantem tego Kręgu. Do wprowadzania zmian ideowych w środowisku gdańskiego harcerstwa poprzez działalność Kręgu KIHAM włączyła się  aktywnie druhna Maria Hrabowska (przewodnicząca ZHP  w latach1996-2001). Sprawowała wieloletnią opiekę nad 29 GDH im. „Szarych Szeregów” ze szczepu „Watra”.
 
 Druh Leszek (częściej nazywany drugim imieniem) posiadał dużą wiedzę z historii harcerstwa, także gdańskiego. Do swojego środowiska zapraszał często gdańskich przedwojennych instruktorów  na kominki i ogniska, aby dzielili się swoimi doświadczeniami z młodą kadrą i harcerzami. Publikował artykułu z historii harcerstwa, był redaktorem kwartalnika „ONC” wydawanego przez Krąg KIHAM, był członkiem Komisji Historycznej Chorągwi Gdańskiej. Z jego inicjatywy odsłonięto w 1981 r. tablicę pamiątkową hm. Floriana Marciniaka na terenie obozu koncentracyjnego Gross – Rosen, gdzie zginął druh naczelnik. Przez 30 lat przemierzał wzdłuż i w szerz nasz kraj z harcerzami na obozach, zimowiskach i wycieczkach, Kształtując patriotyczne postawy, zamiłowania turystyczne i szacunek do pokoleń walczących o Polskę. Wychował kilka pokoleń instruktorów harcerskich oraz setki przyzwoitych Polaków.
 
W 1949 r. zwarł związek małżeński z Idą Kucharską (1927 - 2014) hm. nauczycielką posiadał troje dzieci Wiesław Maciej (1954) phm,  technik energetyk, Janina Małgorzata Czerwińska (1957) phm,  mgr pedagog,  Jan Sławomir (1964) mgr fotografik.
 
Należał o organizacji kombatanckich, był „Synem Pułku” i członkiem koła ZBOWID w Gdańsku. Jako doświadczony społecznik zasiadał także w zarządach tych organizacji.
 
Za pracę zawodowa i społeczną otrzymał wyróżnienie m.in:
- Złoty Krzyż Zasługi,
- Krzyż Armii Krajowej,
- Krzyż Partyzancki,
- Złoty Krzyż za Zasługi dla ZHP,
- Srebrny Medal Opiekuna Miejsc Pamięci Narodowej,
- Brązowy Medal za Zasługi dla Obronności Kraju,
- Złota Odznaka „Przodujący Kolejarz”,
- odznaka „Zasłużony Ziemi Gdańskiej”
- odznaka „Za zasługi dla Gdańska”
 
Odszedł na wieczną wartę w dniu 23 maja 2004 roku i spoczywa na Cmentarzu Srebrzysko w Gdańsku.
 
S. Puchała „Poczet Harcmistrzyń i Harcmistrzów” t. II,  Z. Kuligowski, B. Radys „Harcerstwo Gdańskie 1945-1973”, Arch. Harcerskiego Kręgu Seniorów „Korzenie”, życiorys – W.L. Rusiniak, broszura  o szczepie „Watra” 1979, informacja syna Macieja.
hm. Bogdan Radys
Autor noty biograficznej

‹‹ wróć

Start  |  O nas  |  Zespoły  |  Program  |  Hufce  |  Ośrodki  |  Dokumenty  |  Media  |  Galeria       © 2011 Chorągiew Gdańska ZHP
Redakcja strony hm. Jacek Grzebielucha, promocja@gdanska.zhp.pl                                         Opieka techniczna phm. Andrzej Żmijewski, andrzej.zmijewski@zhp.net.pl
Chorągiew Gdańska na Fejsbuku