preloder

Zofia Pyrkosz

Kategorie:

Zofia Pykosz

hm. Zofia Pykosz (1912 – 2013) – komendantka Hufca Harcerek w Jaśle i w Gdańsku. Urodziła się 6.12.1912 r w Pilźnie k/Tarnowa. Ojciec Franciszek Kolbusz, absolwent UJ w Krakowie, prawnik, pracował w administracji; mama Maria z  Banickich była nauczycielką. Zofia posiadała młodsze rodzeństwo siostrę Marię Folrzańską, Węgrzyńską (1916 -2000) oraz brata Juliusza (1919 – 2010), ekonomistę. Wstąpiła do szkoły średniej w Tarnowie, gdzie poznała  harcerstwo i w 1926 r. wstąpiła do drużyny harcerek. Szybko awansowała w drużynie, przyjmując coraz to nowe obowiązki. W 1928 r. ukończyła na Wileńszczyźnie kurs drużynowych. W Seminarium Nauczycielskim w latach 1929 – 1931 prowadziła drużynę harcerek. Po ukończeniu Seminarium Nauczycielskiego odbyła staż nauczycielski w Pilźnie. W 1932 r. wraz z rodziną przeniosła się do Jasła i podjęła pracę nauczycielki. Została również drużynową w swojej szkole , a wkrótce także komendantką Hufca Harcerek w Jaśle. Hufiec Harcerek działał na rozległym terenie. Obejmował oprócz Jasła także miasta Biecz oraz Krosno. W sumie liczył około 30 drużyn. W kwietniu 1934 r. druhna Zofia otrzymała nominację na stopień podharcmistrzyni. Na Jubileuszowy Zlot w Spale pojechała  jako komendantka ze swoja drużyną drużynowych w liczbie ok. 30 osób. Wspominała, że aprowizacja dla 25 000 uczestników zlotu nie była zbyt sprawna, ale jej drużyna dzięki przywiezionym zapasom kaszy manny i owsianych płatków, nigdy nie wychodziła na zajęcia baz ciepłego śniadania. Takiej operatywności mogły jedynie pozazdrościć druhny z sąsiednich podobozów, które nie były tak przebiegłe i przewidujące. Hufiec Harcerek Jasło do wybuchu II wojny światowej, należał do chorągwi krakowskiej. Druhna Zofia kierowała hufcem w latach 1934 – 1937 i 1938 – 1939. W 1937 r. była na urlopie instruktorskim z powodu obowiązków macierzyńskich.
 W 1936 r. druhna Zofia wyszła za mąż za Jana Pykosza (1906 – 1981), nauczyciela. Posiadała  troje dzieci Krzysztof (1937) mgr inż. mech., był harcerzem, Marię Brodowicz (1938) mgr, filologia polska, nauczycielka, Jolantę Siedzik (1943) mgr ekonomii, była harcerką i drużynową. Okres okupacji przeżyła mieszkając na wsi k/ Jasła, pomagając okolicznej ludności w służbie sanitarno-medycznej. W lipcu 1946 r. przybyła wraz z rodziną do Gdańska. Otrzymała pracę nauczycielki w Szkole Podstawowej nr. 10 w Gdańsku – Oruni. Przez 7 lata pełniła funkcje drużynowej w tej szkole. Na polecenie Inspektora Oświaty w Gdańsku w latach 1950-52 była drużynową OH. W latach 1948 – 1949 pełniła funkcję komendantki Hufca Harcerek w Gdańsku. W  1948 r. otrzymała nominację na stopień harcmistrza. Prowadziła liczne obozy i szkolenia instruktorskie. Lubiła śpiewać, dobrze uczyła śpiewu harcerzy i instruktorów. Po odrodzeniu Harcerstwa w 1956 r. pracowała w Szkole Podstawowej nr. 36 w  Gdańsku – Oliwie i tam do 1960 r. była ponownie drużynową. W latach 1957 – 1960 pełniła funkcję komendantki Hufca Harcerek Gdańsk – Oliwa.
 Podkreślić trzeba, że druhna Zofia zawsze łączyła pracę zawodową nauczycielki z pracą wychowawczą drużynowej. Przedłużała proces wychowawczy młodzieży harcerskiej na czas wakacji, prowadząc zawsze obozy harcerskie w czasie pełnienia obowiązków drużynowej i komendantki hufca.
 Po połączeniu hufców harcerek i harcerzy w 1960 r., przez krótki czas była z-cą komendanta Hufca  Gdańsk – Oliwa.
 W latach 1960 – 1968 zawodowo pracowała w Szkole Ćwiczeń dla Studium Nauczycielskiego, przekazując tam swoje umiejętności zawodowe i społeczne. W 1966 r. otrzymała dyplom ukończenia Studium Nauczycielskiego.
 Do czynnej służby harcerskiej powróciła po 15 latach, wstępując w 1976 r. do Komisji Historycznej  Chorągwi Gdańskiej. Komisja w krótkim czasie, przekształciła się w Krąg Instruktorów Seniorów „Korzenie” Chorągwi Gdańskiej. Przez wiele lat była sekretarzem i członkiem komendy Kręgu „Korzenie”. Była organizatorem  i komendantką kilku Tras Seniorów Harcerskiego Rajdu „Rodło”. W latach osiemdziesiątych przez 8 lat była członkiem Komisji Instruktorskiej Chorągwi Gdańskiej oraz przewodniczącą Komisji Historycznej Chorągwi Gdańskiej. Opracowała  Kalendarium Wydarzeń Chorągwi Gdańskiej i Zarys Historii Chorągwi Gdańskiej.
 Wśród gdańskich instruktorów cieszyła się dużą sympatią i zasłużonym autorytetem. Całe życie interesowała się krajoznawstwem i turystyką. Działała w  Związku Nauczycielstwa Polskiego. Pasje turystyczne rozwijała także w gronie nauczycieli emerytów. Organizowała wiele wycieczek krajoznawczych przy Zarządzie Oddziału ZNP w Gdańsku.
 Za pracę społeczną  i zawodową odznaczona została m.in.:- Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski  1983 r.,- Złotym Krzyżem Zasługi dla ZHP 1981 r., – Medalem Komisji Edukacji Narodowej
 Przeżyła ponad 100 lat, zmarła 1.06.2013 r. Spoczywa na Cmentarzu Srebrzysko w Gdańsku. – S. Puchała „Poczet Harcmistrzyń i Harcmistrzów” t. II,  Z. Kuligowski, B. Radys „Harcerstwo Gdańskie 1945-1973”, Jarzembowski, Kuprianowicz, Harcmistrzynie i Harcmistrze ZHP mianowani w latach 1920-1949, s.65, Kraków 2006,  Arch. HKS „Korzenie” Gdańsk, relacja córki Marii Brodowicz

hm. Bogdan Radys
Autor noty biograficznej

Czuwajcie – to znaczy postępujcie tak, by móc szczęśliwie żyć.


Zostań harcerzem


Poradnik rodzica

Najnowsze wpisy

XXX RŚPG za nami

Harcerze na swoim

Ostatnie 2 dni zgłoszeń na Zlot ZHP Gdańsk 2018!

|BADŹ Z NAMI NA BIEŻĄCO|

Związek Harcerstwa Polskiego
Chorągiew Gdańska

im. Bohaterów Ziemi Gdańskiej
ul. Za Murami 2-10, 80-823 Gdańsk

tel.: (58) 301 13 27

Administrator: Jacek Grzebielucha jacek.grzebielucha@zhp.net.pl