Depresja wśród dzieci i młodzieży

Coraz częściej pojawiający się problem zdrowotny, który dotykać może zarówno dorosłych, jak i dzieci. W Polsce depresja dotyka ok. 1.5 mln osób. Szacuje się, że problem dotyczy około 15% młodzieży.

Przyczyny depresji wśród dzieci i młodzieży

Na rozwój zaburzeń depresyjnych wśród dzieci może mieć wpływ:

przemoc w rodzinie;
nadużywanie alkoholu lub innych substancji psychoaktywnych przez członków rodziny;
przewlekła choroba któregoś z rodziców;
utrata bliskiego spowodowana np. śmiercią lub rozwodem;
zaniedbanie;
brak zainteresowania;
wrogość i emocjonalne odrzucenie rodziców/rówieśników;
trudna sytuacja materialna rodziny;
brak poczucia bezpieczeństwa;
nieumiejętność radzenia sobie ze stresem;
niska samoocena;
czynniki genetyczne.

Warto pamiętać, że dobra sytuacja rodzinna może być czynnikiem ochronnym, ale nie zabezpiecza całkowicie przed zachorowaniem na depresję, gdyż problem może wynikać z czynników wewnętrznych. Dzieci z tzw. „dobrych rodzin” również mogą chorować.

Jak się objawia?

drażliwość, chwiejność nastroju, impulsywność;
wybuchy gniewu, rozdrażnienie;
obniżony nastrój, niechęć do aktywności;
wycofanie z relacji z rówieśnikami;
problemy z koncentracją;
zmiana apetytu;
autoagresja, samookaleczanie;
objawy somatyczne: bóle brzucha, głowy.

co inny widzą	co naprawdę czuję
	Brak siły
Smutek	Poczucie winy, niepokój, niechęć do samego siebie
	Potrzeba rozładowania napięcia
Płacz	Trudność poradzenia sobie z negatywnymi emocjami
	Pustka, zrezygnowanie
Agresja	Złość, stres
	Potrzeba bycia zrozumianym

Jak rozmawiać z osobą chorą

Przede wszystkim nie bagatelizuj problemu, ale również pamiętaj o tym, że nie Ty jesteś odpowiedzialny za jego rozwiązanie. Ważne, abyś wspierał osobę chorą, natomiast leczenie zostaw w rękach specjalistów.

co mówić	czego nie mówić
Jak mogę Ci pomóc/wesprzeć?	„Nie przesadzaj.”, „Weź się w garść.”
Proszenie o pomoc nie oznacza, że jesteś słaby/-a.	„Będzie dobrze.”, „Przejdzie Ci.”
Nie rozumiem w pełni, co przeżywasz, ale bez względu na to jesteś dla mnie ważny/-a.	„Inni mają gorzej.”
Zawsze możesz ze mną porozmawiać, jeśli tylko zechcesz.	„Wyjdź do ludzi i będzie lepiej”
Przykro mi, że przez to przechodzisz.	„Nic ci nie będzie.”
Zauważyłem, że ostatnio mniej chętnie uczestniczysz w zbiórkach, czy coś się stało? Chciałbyś/-abyś o tym porozmawiać?	„Myśl pozytywnie.”

Jak radzić sobie w trudnych sytuacjach

Przede wszystkim pamiętaj, że to nie ty jesteś specjalistą – jeśli dostrzegasz problem, skonsultuj się z rodzicami, przedstaw im swoje obawy, zaproponuj wizytę u specjalisty.

Postaraj się zachować spokój.

Dzieci mogą reagować silnymi emocjami – podczas sytuacji kryzysowej postaraj się zapewnić dziecku bezpieczną przestrzeń.

Skontaktuj się z rodzicem.

Okaż wsparcie, rozmawiaj.

Zadbaj również o swoje potrzeby psychiczne – jeśli czujesz się przytłoczony, rozważ wsparcie psychologiczne dla siebie.